Nijntje_Schrijfkoffertje

Het handschrift verdient aandacht!

Het afgelopen jaar heeft het basisonderwijs regelmatig op afstand moeten lesgeven waarbij de aandacht van de leerkracht begrijpelijkerwijs vaak uitging naar de basisvakken zoals rekenen, lezen en taal. Voor schrijven werd veelal het schrijfboekje mee naar huis gegeven om er per week een aantal bladen in te schrijven. En dit heeft gevolgen gehad, aldus Marion van der Meulen (onderwijskundige en o.a. auteur van de schrijfmethode Pennenstreken).


Het blijkt uit diverse onderzoeken dat het handschrift van kinderen in twee opzichten slechter is geworden in de afgelopen periode:

  • Kinderen blijken het handschrift minder goed geautomatiseerd te hebben (dus dat je het handschrift kunt gebruiken zonder na te hoeven denken over de vorm van de letters)
  • Kinderen blijken de vormen van de letters minder goed geleerd te hebben. Dit speelt vooral voor kinderen in groep 3 en 4.

Het gevolg hiervan is dat er meer kinderen zijn dan in andere jaren die moeite hebben met leesbaar schrijven.

In dit artikel zet Marion van der Meulen op een rijtje hoe corona van invloed is geweest op het handschriftonderwijs en vooral ook: hoe kunnen we onze kinderen helpen een beter leesbaar handschrift te ontwikkelen. Tot slot hebben we wat tips op een rijtje gezet om kinderen te laten oefenen. Handig dus ook vooral!

Handschriftonderwijs in coronatijd

Nijntje schrijfkoffertje

Hoe anders verloopt het handschriftonderwijs normaal: een schrijfles in groep 3 wordt gestart met uitgebreide instructie waarbij de kinderen via filmpjes en oefeningen niet alleen de vorm van de letter leren, maar ook het traject dat je pen moet maken om de lettervorm te schrijven. Bij het thuisonderwijs ontbrak deze instructie, hetgeen dat meerdere gevolgen met zich meebracht.

  • Imiteren van letters
    Bij de letter ‘e’ bijvoorbeeld zien we dat de kinderen deze gaan schrijven door aan het eind van de ‘e’ te beginnen. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de leesbaarheid van de letter, maar ook voor hoe ‘makkelijk’ je deze kan schrijven. Bij het aanleren van deze letter merk je de gevolgen (nog) niet, maar is deze beweging eenmaal geautomatiseerd, dan zit deze beweging je straks in de weg bij het schrijven van woorden en zinnen. Doordat de kinderen de letters thuis leerden schrijven, kon de leerkracht niet zien of het lettertraject juist werd aangeleerd en geoefend.

 

  • Afname schrijven door computeronderwijs
    Een ander gevolg van het vele thuisonderwijs is dat kinderen veel oefening en opdrachten hebben gekregen via of op de computer. Normaal wordt in de klas ook nog gewerkt in schriften en werkboekjes. Nu is dat vaak vervangen door opdrachten op de computer. Hierdoor zijn kinderen steeds minder met de hand gaan schrijven. En omdat schrijven een motorische vaardigheid is die je vooral goed leert door het veel te doen, merken we dat kinderen veel minder geoefend hebben met schrijven. Daardoor voelt het schrijven van kinderen meer dan ooit onwennig en moeten ze steeds na blijven denken over de leesbare letters.

Stimuleer het schrijfproces

Het goede nieuws is: er is nog heel veel aan te doen om het handschrift te blijven oefenen.

  • Observeer en let goed op of de lettervormen en -trajecten goed gemaakt worden en meteen te verbeteren als je ziet dat er iets fout is ingeoefend.
  • Daarnaast helpt het om kinderen juist nu extra te laten oefenen. Niet alleen met de materialen van school maar ook voor thuis.

Gerelateerde artikelen

Tien vragen aan Peter Nordahl

Wij vroegen schrijver Peter Nordahl alles over de Deense serie Bo, de televisieserie, en het samenwerken met de illustrator Rasmus Bregnhøi.

Interview
Lees meer

Boekentips voor de leukste zomer

De zomer is hét moment om in een tof boek te duiken. In de hangmat, aan het zwembad, in de tuin of languit op de bank. We zetten leuke, spannende en zomerse boekentips op een rij!

Tiplijst
Lees meer

Afscheidscadeau voor de juf of meester

Wij zetten de leukste cadeautips voor de juf of meester op een rij. Met een boek zit je altijd goed! We tippen per groep 2 mooie boeken waar je de juf of meester zeker blij mee maakt.

Tiplijst
Lees meer

Een paardenboek, maar dan anders!

Hoe hors een politiepaard werd is een paardenboek, maar anders dan andere boeken over paarden. Op een stoere en leuke manier schrijft Elisa van Spronsen in het eerste deel over Soesja die bij een politiepaardenstal komt te wonen.

Interview
Lees meer