Manoëlle Maijs over haar debuut ‘Het huis zonder dak’

Het hele verhaal begon bij een huis waar maar liefst zeven keer de bliksem was ingeslagen. Vanuit dat gegeven ontstond in mijn hoofd het idee van een huis zonder dak en begon ik me af te vragen hoe mijn eigen zoon het zou ervaren als hij ineens in zo’n huis terecht zou komen. Vanuit die gedachte begon het verhaal langzaam vorm te krijgen.

Daarnaast kom ik uit een gezin met gescheiden ouders, waardoor ik graag een verhaal wilde schrijven over hoe het is om er alleen voor te staan.

Die twee gegevens vormen samen eigenlijk de basis van het boek.

Ik lees zelf ontzettend graag kinderboeken, juist omdat daarin alles kan en mag. Als je ouder wordt, verlies je soms een stukje van dat geloof. Dat je mag dromen, dat alles mogelijk is en dat de wereld nog vol magie zit. In boeken voor volwassenen mis ik dat soms.

Kinderen zijn in mijn ogen de zaadjes van onze maatschappij. Ik hoop dat ieder kind dat stukje magie weet vast te houden. De wereld is al realistisch genoeg, dus hoe heerlijk is het dat in een kinderboek alles mogelijk is?

Eigenlijk dragen alle personages wel een stukje van mezelf met zich mee. De nieuwsgierigheid van Kaatje bijvoorbeeld, of de humor van de tweeling.

Morris is deels gebaseerd op mijn oudste zoon, maar ook op mezelf. En Nelis vertegenwoordigt voor mij de wijze lessen die ik altijd van mijn vader heb meegekregen. Tegelijkertijd staat hij ook voor mijn eigen innerlijke wijsheid. Dat stemmetje in je hoofd dat je, juist wanneer je het even niet meer ziet zitten, toch weer op weg kan helpen.

Ik houd ontzettend van uitgesproken personages, dus ik vind het heerlijk om ze allemaal een heel eigen karakter te geven.

Eigenlijk voelde ik dat al toen ik begon met schrijven. Ik had meteen het gevoel: dit verhaal moet de wereld in. Ik heb altijd geloofd dat dit verhaal niet alleen van mij is, maar van de wereld. Tijdens het schrijven heb ik vooral geluisterd naar de personages en naar wat zij me wilden vertellen.

Soms voelde het alsof ik alleen maar het verlengstuk van die personages was. Alsof zij het verhaal vertelden en ik het mocht opschrijven.

Dat zijn er meerdere! Vooral de scènes met Roef en Flik vond ik heerlijk om te schrijven. Daar kon ik zelf echt hardop om lachen. Maar ook de wijze lessen van Nelis vond ik ontzettend bijzonder.
Soms heb ik het gevoel dat ik die scènes helemaal niet zelf heb geschreven, maar dat de personages ze hebben geschreven. Alsof ze me influisterden wat ze wilden zeggen.

Vooral vanwege de vrijheid, maar ook omdat reizen een enorme verrijking is voor jezelf. Je leert ontzettend veel over wie je bent als persoon wanneer je loskomt van alles waarmee je bent opgegroeid.

Pas wanneer je afstand neemt van wat je altijd hebt gekend, ontdek je soms wie je werkelijk bent. Daarnaast vind ik het ontzettend bijzonder om te ervaren hoe mensen op andere plekken leven. Er zijn zoveel verschillende culturen, klimaten, gewoontes en soorten eten. Hoe mooi is het dat je daarvan kunt leren?

Ik heb er uiteindelijk vier jaar over gedaan om het boek te schrijven. Ongeveer 75 procent heb ik op mijn telefoon geschreven!

Tijdens het reizen waren er zoveel momenten waarop ik iets zag of meemaakte en dacht: dit is geweldig, hier moet ik iets mee. Dan pakte ik meteen mijn telefoon om het op te schrijven. Dat kon echt overal zijn, zelfs op de wc.

Een groot gedeelte schreef ik ook tijdens onze camperreis door Europa. Op de een of andere manier werkte de snelheid van het rijden aanstekelijk op mijn schrijven. Alsof die beweging me overnam en ik ineens al mijn inspiratie kon uittypen.

Het herschrijven heb ik uiteindelijk op een prachtige, vaste plek in Portugal gedaan, waar ik vaak kwam.

Ja, enorm. Het verhaal is echt met mij meegegroeid, en daarmee ook de personages.

Toen ik aan Het huis zonder dak begon, had ik het verhaal nog helemaal niet van tevoren uitgedacht. Ik ben gewoon gaan schrijven en heb pas later alles goed in elkaar gezet.
Juist doordat het verhaal niet volledig vastlag, konden de personages zich ontwikkelen en kon ik nieuwe ervaringen uit mijn reizen toevoegen.

Absoluut! Alles wat ik tijdens het reizen heb meegemaakt, is op de een of andere manier inspiratie geweest voor het avontuur.

Ik denk bijvoorbeeld aan Costa Rica en Panama, waar ik echt dat bijzondere eilandgevoel ervaarde. Maar ook Khao Sok, waar we gibbons hebben gezien, en Red Frog Island in Panama zijn plekken waar ik het verhaal bijna zelf heb beleefd.

Sommige onderdelen van het boek zijn zelfs pas ontstaan nadat ik ergens daadwerkelijk was geweest.

Ja! Het Atelaantje is voor mij echt een weerspiegeling van Nederland. Dat knusse gevoel, de huizen die naast elkaar staan en kinderen die samen buiten spelen.

Ik denk dan aan vroeger, aan forten bouwen op een zandheuvel en tot laat in de avond met de buurkinderen spelen, zonder dat je ouders er voortdurend bij zijn.
Dat is voor mij zo’n typisch Nederlands gevoel. Die sfeer wilde ik heel graag in het verhaal verwerken.

Ik hoop dat ze voelen dat ze altijd hun eigen innerlijke kompas mogen volgen. Dat als je leert luisteren naar dat kompas, het je uiteindelijk brengt naar de plekken waar je hoort te zijn.
En dat zijn misschien niet altijd de plekken die je van tevoren verwacht.

Morris denkt bijvoorbeeld dat zijn kompas hem naar zijn ouders zal brengen, maar uiteindelijk brengt het hem ook ergens anders. Dat vind ik een heel belangrijke boodschap.

Je moet soms dapper durven zijn om het avontuur aan te gaan. Ook als je nog niet weet waar het je naartoe zal brengen. Pas wanneer je afstand neemt van wat je altijd hebt gekend, ontdek je soms wie je werkelijk bent. Daarnaast vind ik het ontzettend bijzonder om te ervaren hoe mensen op andere plekken leven. Er zijn zoveel verschillende culturen, klimaten, gewoontes en soorten eten. Hoe mooi is het dat je daarvan kunt leren?

Dat hij altijd zijn eigen kompas moet blijven volgen. Hij heeft ontdekt dat het kompas van zijn hart de juiste wegwijzer is en dat mag hij nooit vergeten.

En natuurlijk dat hij naar de juiste wispels blijft luisteren en altijd op zoek blijft gaan naar avontuur!