Header over vroeger en nu canon

Verhalen bij de (nieuwe) canon

Vijftig onderwerpen uit de geschiedenis waar ieder kind in Nederland op school over moet leren, en elke volwassene wat over zou moeten weten. Dat was in 2006 het uitgangspunt voor de canon die toen werd ingevoerd. Van de Hunebedden tot de Europese unie, de 50 ‘vensters’ gaven een breed beeld van de Nederlandse geschiedenis.

Bij uitgeverij Ploegsma ontstond toen het plan voor Over vroeger en nu. Een boek zonder droge feiten en jaartallen, maar met persoonlijke en meeslepende verhalen bij die 50 onderwerpen. Drie auteurs dompelden zich enthousiast onder in de vaderlandse geschiedenis. Agave Kruijssen, Martine Letterie en Janny van der Molen kwamen regelmatig bij elkaar om de onderwerpen te bespreken, vensters te verdelen en hun verhalen aan elkaar voor te lezen. Els van Egeraat maakte bij de verhalen prachtige illustraties. Over vroeger en nu was geboren en het boek werd een succes. Niet alleen bij kinderen, ook hun ouders en (aankomende) leerkrachten putten er veel inspiratie uit.   

Maar intussen stond de tijd niet stil. Maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe inzichten… In juni 2020 werd de vernieuwde canon gepresenteerd. Veertig vensters bleken hetzelfde te zijn gebleven, tien zijn er gewisseld. Over vroeger en nu moest dus op de helling. En wel snel, want het zou natuurlijk mooi zijn als de nieuwe druk er bij het begin van het schooljaar zou zijn.

Een geheel herziene editie van Over vroeger en nu. Verhalen bij de canon is het resultaat, met wederom prachtige illustraties van Els van Egeraat. Beleef niet alleen samen met Michiel de Ruyter de Slag van Kijkduin en met caféhouder Jan de nacht van de watersnoodramp, maar lees nu ook over de strijd van Anton de Kom en maak met Celine het Oranjegevoel van dichtbij mee. Een onmisbaar boek voor jong en oud!

Wat betekende dit voor de auteurs? We stelden hen zes vragen!

Op deze pagina

Bekijk het boek

Over vroeger en nu – herziene editie

Over vroeger en nu – herziene editie

Janny van der Molen
Als ze op de trap zijn, klinkt er ineens donderend geraas: een heel ander geluid dan de storm daarvoor. ‘Snel!’ roept Jan. Waar hij bang voor was, gebeurt nu. Metershoge golven spoelen over de dijk het land in. Er klinkt glasgerinkel en het kraken van hout. Schuimend zoekt de zee haar weg…

In vijftig spannende en kleurrijke verhalen neemt dit boek je mee naar de belangrijkste gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis. Naar de nacht van de watersnoodramp, bijvoorbeeld. Maar ook naar de tijd van de hunebedden, de strijd van de patriotten en de aanleg van de eerste spoorlijn. Beleef samen met Michiel de Ruyter de Slag bij Kijkduin. Lees hoe Eise Eisinga zijn planetarium bouwde. En maak met de elfjarige Louis de allereerste televisie-uitzending mee. Een onmisbaar boek voor jong en oud!

Interview met de auteurs

Wat deden jullie toen de tien nieuwe onderwerpen bekend werden gemaakt. Hebben jullie meteen alles uit handen laten vallen en elkaar gebeld?

‘We zaten sinds april al in de startblokken… Uiteindelijk werd pas op 22 juni bekendgemaakt welke veranderingen in de canon zijn aangebracht. Dat gebeurde tijdens een online persconferentie en die hebben we alle vier gevolgd. Diezelfde dag nog hebben we met redacteur Marlous digitaal de koppen bij elkaar gestoken en konden we aan de slag. Dus ja: vanaf dat moment ging al het andere werk aan de kant.’

Hoe hebben jullie de onderwerpen verdeeld?

‘We hebben gekeken naar de kennis die we al hadden over de onderwerpen om het onszelf niet nodeloos moeilijk te maken, maar ook naar persoonlijke voorkeuren. Zo was het van meet af aan duidelijk dat Martine heel graag aan de slag wilde met Anton de Kom, Agave met Sara Burgerhart en Janny met Marga Klompé. De rest hebben we in goed overleg verdeeld.’

Tien onderwerpen zijn verdwenen. Is daar een onderwerp bij waar je dat jammer van vindt?

Martine: ‘Ik vind het jammer dat ‘De crisisjaren’ verdwenen is. Kennis over die periode is belangrijk voor het begrip van oorzaken van de Tweede Wereldoorlog.’

Janny: ‘Uiteindelijk bleken dat er voor ons maar zeven te zijn, want van drie onderwerpen hadden we precies de goede insteek gekozen in de eerste versie. Wat eerst Veelkleurig Nederland heette, heet nu Gastarbeiders. Mijn verhaal ging al over gastarbeiders, over Isa uit Turkije die bij Batavus in Heerenveen ging werken. Hier was het aanpassen van het informatiekader voldoende.

Maar jammer, toch: Drees. Die speelde als kind al voorzittertje en werd een geweldige staatsman. Vind ik :).’

Wat is de tendens van de wijzigingen?

‘Er is meer aandacht gekomen voor schaduwzijden van de rol van Nederland in de geschiedenis, en voor de rol van vrouwen.’

En over welk nieuw onderwerp ben je het meest enthousiast?

Janny: ‘Ik was echt verrast meer over Marga Klompé te lezen. Als zij het aangedurfd had, had zij in 1967 zomaar minister-president kunnen worden. In brede kring was men overtuigd van de capaciteiten van deze politica. Nu we afstevenen op nieuwe verkiezingen horen we vaak hoe goed het zou zijn als er eindelijk een vrouw aan het roer komt. Zij had het zomaar kunnen zijn. En dat ruim 50 jaar geleden!’

Martine: ‘Over Anton de Kom. Heel terecht dat hij aan de canon is toegevoegd en heel goed dat zijn boek Wij slaven van Suriname daardoor de aandacht krijgt die het verdient. Daarnaast vind ik het net zo belangrijk dat er in dit nieuwe venster ook aandacht is voor zijn verzet in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gegeven dat gearresteerde verzetsmensen naar concentratiekampen werden gedeporteerd en dat velen van hen daar werden vermoord, had in de oude canon geen plek.’

En als er over 15 jaar weer een vernieuwde canon komt? Welke onderwerpen zullen daar in terechtkomen, denk je?

Martine: ‘Er is nu wel een venster over de invoering van de televisie, maar nog niet over de invoering van de computer. Het zou heel terecht zijn als daar een venster aan werd gewijd.’

Janny: ‘Dat vind ik een lastige. Het is makkelijker met terugwerkende kracht te bepalen wie of wat de geschiedenis gevormd heeft, dan met vooruitziende blik. Mocht een Nederlandse wetenschapper hét antwoord op Corona vinden, dan komt die in aanmerking, denk ik zo.

En ik wil graag een pleidooi houden voor Anna Maria van Schurman, een zeer intellectuele vrouw in de 17e eeuw. Onbegrijpelijk dat zij over het hoofd gezien is!’

Meer boekentips in het thema: