Kek-iz-tak_Carson-Ellis

De kunst van het vertalen van een kinderboek

Het allerleukste aan lezen is dat we ons in gedachten kunnen inleven in een andere wereld. Schrijvers nemen ons met hun boeken mee terug in de tijd, ze laten ons fantasiewerelden zien of ze laten ons naar andere landen reizen. En soms gebeurt dit heel letterlijk, want veel van de boeken die wij in Nederland lezen zijn eerst geschreven in een andere taal en daarna naar het Nederlands vertaald.

Toon en sfeer goed kunnen treffen

Dat wij boeken van over de hele wereld kunnen begrijpen hebben we te danken aan vertalers. Zij zorgen ervoor dat de mooiste verhalen uit andere landen in onze eigen taal te lezen zijn. En dat is helemaal niet zo makkelijk als het misschien lijkt! Als je een boek vertaalt, vertaal je niet alleen de woorden, maar moet je er ook voor zorgen dat de toon en de sfeer goed worden overgebracht. Het is daarom belangrijk dat een vertaler de vreemde taal heel erg goed begrijpt en dat hij of zij in de nieuwe taal mooi kan schrijven. Het beste compliment dat een vertaler kan krijgen is dat het boek helemaal niet op een vertaling lijkt. Als een lezer weg kan dromen zonder eraan herinnerd te worden dat het boek eigenlijk in een andere taal geschreven is, is de vertaling geslaagd.

Hersenkrakers

Soms krijgen vertalers bij een boek te maken met echte hersenkrakers. Denk bijvoorbeeld aan grapjes, als je die letterlijk overneemt in de nieuwe taal zijn ze vaak helemaal niet grappig meer. Een vertaler moet dan op zoek naar een grapje in de eigen taal dat precies in het verhaal past. En voordat ze de juiste tekst te binnenschiet, zijn ze soms dagen verder. We tippen hieronder de geweldige serie Winterhuis Hotel. Dit boek staat vol met woordpuzzels, die de vertaler Imme Dros ook voor een hele uitdaging hebben gesteld.

Ook beschrijvingen van plaatsen of processen kunnen moeilijk te vertalen zijn. Stel je voor dat een schrijver heel uitgebreid vertelt hoe een stad eruitziet of hoe een bepaalde machine werkt. Als je dit nooit met je eigen ogen hebt gezien kan het lastig zijn om precies de juiste woorden te vinden. Gelukkig zijn er veel hulpmiddelen. Op internet is na even zoeken vaak een foto of een filmpje te vinden met een antwoord op alle vragen. En komt een vertaler er echt niet uit? Dan kan hij of zij in het uiterste geval misschien de schrijver even opbellen!

Wereldwijde bestsellers

Weet jij zo of je al boeken hebt gelezen die eigenlijk in een andere taal zijn geschreven? Je kent er vast meer dan je denkt! Een goed voorbeeld zijn de verhalen van Pippi Langkous, die vertaald zijn uit het Zweeds. Maar ook Nederlandse boeken worden over de hele wereld gelezen. Denk bijvoorbeeld aan De brief voor de koning van Tonke Dragt. Dit boek is in meer dan 30 talen uitgegeven! Van Portugal tot Griekenland en zelfs in Japan en China kunnen kinderen genieten van de avonturen van de dappere schildknaap Tiuri.

Gerelateerde artikelen