Vind voor elk kind het perfecte boek

Home > Artikelen > Hoe krijg je tieners aan het lezen?

Hoe krijg je tieners aan het lezen?

Wist je dat jongeren eigenlijk veel liever boeken lezen, dan Netflix/YouTube kijken of Instagram checken? Grapje! Wie een tiener in huis heeft, weet maar al te goed hoe moeilijk het is om hen weg te krijgen van het beeldscherm.

Uit onderzoek van Stichting Lezen blijkt dat leerlingen in het voortgezet onderwijs duidelijk minder lezen dan leerlingen in het basisonderwijs. Slechts 16% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs geeft aan minimaal één keer per dag te lezen. In plaats daarvan besteden jongeren tijd aan hun smartphone, Netflix, YouTube en gamen.

Sociale en digitale media zijn dus een belangrijke reden waarom jongeren minder zijn gaan lezen. (Tenminste… alle teksten op de smartphone daarbuiten gelaten!). Maar wij geloven dat jongeren vaker een boek pakken als zij de juiste stimulans en motivatie krijgen. En het juiste boek natuurlijk!

Er kwam laatst een moeder naar me toe die zei: “Dankzij jou is mijn dochter gaan lezen. Blijf je alsjeblieft schrijven?” Dat vond ik zo bijzonder! Ik wil dat fans van mijn boeken genieten, maar ik wil ze ook laten zien dat er mensen zijn die anders zijn dan hen.

Maren Stoffels, auteur

Boeken voor tienersTips om je tiener aan het lezen te krijgen

 

  • Zorg voor meer leesplezier

Leesplezier is de sleutel tot meer lezen. Want tenslotte ga je iets vaker doen als je het leuk vindt. Scholen houden vaak nog vast aan leeslijsten (het ‘lezen voor de lijst’) waarop niet altijd boeken staan die goed aansluiten bij de beleveniswereld van jongeren. Hierdoor wordt lezen een ‘moetje’. Mooie Young Adult-boeken, boeken over leeftijdsgenoten geschreven vóór jongeren, kunnen hier het verschil maken.

  • Dwing jongeren niet

Laat jongeren zelf een boek kiezen, of dat nu een graphic novel is, een spannende thriller als Room Service of een literaire titel als En ik was zijn held. Onderaan deze pagina vind je daarom lekker veel boekentips en boektrailers. Voor iedereen is er een boek dat bij hem of haar past.

  • Zorg voor voldoende boeken

Ook voor pubers loont het nog steeds om samen naar de boekhandel of bibliotheek te gaan. Zorg voor een omgeving waarin lezen als iets positiefs en leuks wordt gezien. Ook op middelbare school is dit heel belangrijk. Geef zelf ook het goede voorbeeld en duik in een boek! Want zien lezen, doet lezen.

  • Praat met jongeren over boeken

In navolging op de vorige tip: lees samen boeken en praat over de boeken die gelezen worden. Neem de mening en ideeën van de jongeren over het boek serieus. De verhalenhonger bij jongeren is groot, anders zouden ze niet zoveel tijd doorbrengen op YouTube of streamingdiensten: laat ze zien dat boeken net zo interessant zijn als Netflix. Of nog veel interessanter!

Ik geloof niet in de magie in mijn boeken. Maar ik geloof wel dat er iets magisch kan gebeuren als je een goed boek leest.

J.K. Rowling, auteur

Boekenweek voor jongeren

Om het lezen onder jongeren te stimuleren werd van 20 t/m 29 september 2019 de Boekenweek voor Jongeren georganiseerd. In het kader van deze Boekenweek delen wij een aantal (boeken)tips en adviezen om je tiener weg van het scherm en in een lekker spannend, grappig, indringend boek te krijgen. Een van onze boekentips is En ik was zijn held van Rindert Kromhout, genomineerd voor de literatuurprijs ‘Beste Boek voor Jongeren’. Op deze pagina vind je ook een interview met deze veelbekroonde auteur.

Room Service

Room Service

De thrillers van Maren Stoffels bewijzen eens te meer dan boeken alles behalve suf en saai zijn.  Haar verhalen zijn vlot en actief geschreven en vertragen nergens, waardoor ook de minder grote leesliefhebbers geboeid door blijven lezen. De hoofdpersonen in haar thrillers zijn altijd herkenbare jongeren die iets gruwelijks meemaken. Maren Stoffels kiest daarbij vaak voor thema’s die de aandacht van jongeren trekken, zoals in Escape Room, dat – de titel zegt het al – zich afspeelt in een escape room waar van alles dramatisch misgaat. Ook in het bos van Fright Night – dat werd genomineerd voor de Prijs van de Jonge Jury 2019 – worden vijf hoofdpersonages geconfronteerd met hun grootste angsten… En net verschenen is Room Service, waarin opnieuw leven en dood op het spel staan.

Hoe ik mijn vader redde

Hoe ik mijn vader redde

Emma heeft het niet makkelijk: haar vader is depressief en doet weinig anders dan thuis op de bank hangen. En Emma’s moeder is er ook niet om voor haar te zorgen. Als de kinderbescherming langskomt, zet ze alles op alles om een plan te bedenken hoe ze haar vader – en zichzelf – kan redden. Ondanks de schrijnende situatie blijft Emma altijd positief. Met heerlijk onderkoelde humor neemt de veerkrachtige Emma de lezer mee in haar verhaal. ‘Hoe ik mijn vader redde’ is een goed voorbeeld van een boek dat troost en hoop kan bieden aan jongeren die wellicht herkenning zullen vinden in Emma’s verhaal.

Heksenjongen

Heksenjongen

Heb jij een zoon of dochter met een grote verbeeldingskracht? Ga dan voor een fantasy-verhaal als Heksenjongen; een verhaal boordevol magie en fantasie. De hoofdpersoon in het verhaal is Finn, die niet meer praat met zijn omgeving sinds zijn tweelingbroer in de rivier is verdronken. Ondanks dat Finn zich heeft afgesloten van de buitenwereld, lijkt hij de aangewezen persoon om de magie die zijn moeder zo angstvallig verborgen houdt, te beschermen. Moed, vriendschap en magie spelen een grote rol in dit prachtige boek van Kelly Barnhill, die al eerder Het meisje dat de maan dronk schreef. Heksenjongen is een anders-dan-anders-boek dat liefhebbers van sprookjesachtige verhalen – van alle leeftijden! – zeker niet willen missen.

En ik was zijn held

En ik was zijn held

In navolging op de succesvolle en bekroonde trilogie over de familie van Virginia Woolf, schreef Rindert Kromhout Een Mann en En ik was zijn held over de relatie tussen vader en zoon Thomas en Klaus Mann – beide beroemde schrijvers. ‘En ik was zijn held’ speelt zich af in de tijd dat de nazi’s aan de macht zijn in Duitsland en hoe Klaus, fel criticus van Hitler, in vrijwillige ballingschap gaat in Parijs en Amsterdam, en een antifascistisch literair tijdschrift begint. Maar… is zijn strijd tegen de nazi’s wel de enige reden dat Klaus zo fanatiek probeert van dit tijdschrift een succes te maken? Wil hij de held van Duitsland worden of is er iets anders aan de hand?

Niemands meisje

Niemands meisje

Een rauw en levensecht portret van een meisje dat bang is dat niemand haar ooit écht zal begrijpen. Aan haar therapeut vertelt ze haar verhaal. Een uniek verhaal dat hard binnenkomt. Sir Edmund (de Volkskrant) gaf dit boek 5 sterren: ‘Dit is de Lydia Rood die in de jongerenliteratuur vreselijk wordt gemist. Met halsbrekende vaart verteld, niet weg te leggen. Fel, funky en betrokken. Waar haar collega-jongerenauteurs niet durven of kunnen komen, daar gaat zij: zinderend, opwindend, geestig, tikje voortvarend, tikje smerig. […] Meer van dit, asjeblieft.’

De grimmige jaren dertig, waarin het joodse deel van de bevolking steeds meer onder druk komt te staan, waarin kunst en cultuur gecensureerd worden en de media misbruikt worden voor politieke doeleinden, komen in dit boek goed tot leven. De jury prijst de wijze waarop de familiebanden neergezet worden en hoe de druk van een wereldberoemde vader invoelbaar gemaakt wordt.

De Vakjury Beste Boek voor Jongeren 2019 over 'En ik was zijn held'

Interview met Rindert Kromhout

Interview met Rindert Kromhout

Rindert KromhoutEn ik was zijn held van Rindert Kromhout is genomineerd voor de literatuurprijs Beste boek voor jongeren. Het boek gaat over de jonge schrijver Klaus Mann, zoon van de beroemde schrijver en Nobelprijswinnaar Thomas Mann. In En ik was zijn held laat Rindert Kromhout zien hoe Klaus schrijver probeert te zijn in de schaduw van zijn beroemde vader, en ook nog eens in tijden van oorlog, een tijd waarin het gevaarlijk was om jezelf te zijn en vrijuit te spreken.
Van harte gefeliciteerd met de nominatie voor de literatuurprijs Beste boek voor jongeren! Hoe ontstond het idee om over de familie Mann te schrijven, en over Klaus in het bijzonder?

Ik hou al tientallen jaren van de boeken van Klaus Mann, vooral van zijn roman Mefisto en zijn autobiografie Het keerpunt. Toen ik klaar was met de Charleston-trilogie had ik de smaak van het schrijven van historische romans over kunstenaars te pakken en wilde ik weer zoiets. Ik dacht meteen aan Klaus Mann en ben me verder gaan verdiepen in zijn leven. Dat bleek een leven vol drama te zijn en dus interessant genoeg voor een nieuwe historische roman. En hoewel ik het niet van plan was, lijkt het ook nu weer niet één roman maar een trilogie te worden.

Klaus maakte twee wereldoorlogen mee. In hoeverre denk je dat die oorlogen en zijn ballingschap tijdens de Tweede Wereldoorlog van invloed zijn geweest op zijn schrijverschap?

Die zijn van groot belang geweest, want daardoor veranderde Klaus Mann van een schrijver die voornamelijk geïnteresseerd was in persoonlijke verhalen, in een schrijver die naar de wereld om zich heen keek en daarover zijn mening gaf in romans en krantenartikelen. De politiek sloop als het ware zijn werk in doordat de nazi’s aan de macht kwamen in Duitsland.

Als je Klaus had kunnen ontmoeten, wat had je dan graag tegen hem willen zeggen?

Ik weet niet of ik hem, als dat mogelijk was geweest, had willen ontmoeten. Als ik de echte Klaus Mann had leren kennen, had ik vermoedelijk niet meer op mijn eigen manier over hem kunnen schrijven. Dan zou hij in mijn gedachten over mijn schouder zijn gaan meekijken.

Klaus hunkerde zijn hele leven naar de waardering en erkenning van zijn beroemde vader. Denk je dat hij blij geweest zou zijn als hij had geweten dat jij hem als hoofdpersoon zou kiezen?

Je bedoelt of ik denk dat hij blij zou zijn geweest dat ik hem en niet zijn vader als hoofdpersoon heb gekozen, dat ik hem als het ware eindelijk uit de schaduw van zijn vader heb gehaald? Ik vermoed dat hij daarmee zeer ingenomen zou zijn geweest.

Momenteel werk je aan een derde boek over Klaus. Kun je daar misschien al iets over vertellen?

En ik was zijn held speelt zich af in 1933, als de nazi’s net aan de macht zijn en de familie Mann Duitsland moet verlaten. Het derde boek zal zich gaan afspelen in de eerste dagen na de Tweede Wereldoorlog, als de vluchtelingen eindelijk kunnen terugkeren naar hun eigen land. Hoe zullen ze dat land en hun landgenoten aantreffen? Wat is er allemaal veranderd door die oorlog? En op wat voor manier zijn zij in hun jaren van ballingschap zélf veranderd?

Je schreef al eerder boeken over een beroemde familie van schrijvers en kunstenaars: in Soldaten huilen niet, Anders dan wij en Vertel me wie wij waren breng je verschillende mensen uit de Bloomsbury Group tot leven. Hoe is het om te schrijven over mensen die echt hebben bestaan? Hoe ben je daarbij te werk gegaan? Kun je iets over je research vertellen?

Om te schrijven over iemand die werkelijk heeft bestaan en wiens leven mij intrigeert, is aan de ene kant heerlijk, want door over hem (of ‘haar’ natuurlijk) te schrijven, maakt hij of zij lange tijd deel uit van mijn leven en leer ik hem steeds beter kennen. Aan de andere kant is het lastiger om over een bestaand persoon te schrijven dan over een fantasiefiguur, want ik ben dan niet vrij om te verzinnen wat ik wil. Het moet natuurlijk wel overeenkomen met de werkelijkheid.

Over de research voor bijvoorbeeld En ik was zijn held (maar zo heb ik het bij de andere boeken ook aangepakt): Ik heb alles gelezen wat ik van en over Klaus Mann en zijn familie te pakken kon krijgen: biografieën, autobiografieën, dagboeken, zijn eigen romans, fotoboeken, brievenboeken. Ik heb ook documentaires over en interviews met Klaus en de andere Manns bekeken en beluisterd. En daarnaast heb ik zo ongeveer alle plaatsen bezocht die een rol spelen in mijn boek: München, Berlijn, Zürich, Küsnacht, Parijs, Amsterdam (het pension waar Klaus heeft gewoond), Laren. Pas als ik alles voor me zie zoals het in werkelijkheid is of was, kan ik er goed over schrijven.

Met de boeken over Klaus Mann en de Bloomsbury-trilogie, gebaseerd op historische feiten en personen, heb je een bijzonder genre toegevoegd aan de Nederlandse (jeugd)literatuur waarin feit en fictie nauw verbonden zijn. Denk je dat je nog meer boeken zou willen schrijven over beroemde schrijvers en kunstenaars?

Ongetwijfeld. Maar eerst moet dat derde boek worden geschreven. Ik denk dat ik daar nog ongeveer een jaar voor nodig zal hebben (ik werk er al een half jaar aan). Pas daarna mag ik van mezelf gaan nadenken over nieuwe plannen.

Hoop je dat je boeken bijdragen aan nieuwe / extra belangstelling voor het werk van de door jou beschreven schrijvers en kunstenaars?

Dat zou ik geweldig vinden.

Bonus-boekentips

En omdat we er zelf ook zo van genieten, delen we nog een twee extra boekentips met boeken die binnenkort gaan verschijnen. Lees snel verder!

Roes

Roes

In een rijtje met goede boeken voor jongeren mag een boek van Caja Cazemier niet ontbreken. Caja schrijft al ruim 25 jaar toegankelijke en herkenbare boeken voor jongeren vanaf 12 jaar over onderwerpen die hen bezighouden. Of het nu gaat over de keerzijde van sociale media (#selfie), pesten (Like me) of roem (Fab): Caja Cazemier weet hoe je boeken over en voor jongeren schrijft. Roes gaat over de effecten van blowen en roken. De schrijfster deed veel onderzoek naar deze onderwerpen en werkte voor dit boek samen met het Trimbos Instituut. Door gewoon het verhaal te vertellen in plaats van met een belerende vinger te wijzen weet Caja Cazemier ook met Roes opnieuw een taboe te doorbreken.

Gap Year – Festival

Gap Year – Festival

Het eerste deel in deze nieuwe Young Adult-serie van uitgeverij Leopold over jongeren die op de drempel staan van volwassen worden. Helemaal voor de tiener van nu geschreven! In Festival gaat hoofdpersoon Anna na haar eindexamen naar Barcelona om Spaans te leren. En nog veel meer. Hoe je heimwee op afstand houdt. Hoe verslavend muziek blijft. Hoe de scheidslijn tussen lekker gaan en te ver gaan, flinterdun is. Maar vooral: dat schuldgevoel gewoon met je meereist. Waar je ook naartoe gaat.

Verschijnt in november 2019, maar lees hier vast de eerste hoofdstukken.